فروشگاه

چکیــده:

از یک سو، «عقل‌مندی الهی و دانش‌مداری ذاتی نفس و روح قدسی بنی نوع انسان، و نیاز فطری و سیری‌ناپذیر ایشان در حقیقت‌پژوهی و پُویندگی علمی و معرفتی» در نظر همه اندیش‌مندان موضوعی است بدیهی و البتّه افتخارآمیز. حقیقتی که از دلِ توجّه به آن جُز «نوعی زندگی دانشورانه و پُویان» نتیجه نمی‌شود. و این‌گونه از زندگی نیز تنها در بستر زیست پُویان فکر و علم تحقّق‌پذیر است. و از دیگر سُو، می‌دانیم که: شهرهای‌زنده در جهان، از نظر دانش‌محوری‌فرهنگ‌های‌جاری و اخلاق‌مداری روش‌های زیست و غنا و قدرتمندی مُحیط‌های آموزشی و پرورشیِ در اختیار، (حتّی در نواحی و بخش‌های هر شهر) بسیار گوناگون می‌باشند. فلذا، «پُویانی فکری» پیش‌اشاره، در مقام ضرورت حیاتِ سعادت‌مند انسانی، غیر از «ضرورت آزاد بودن آدمی در انتخاب مُحقّقانه و گُزینش‌محور و البتّه مقطعی مسکن و شهر مناسب» را نتیجه نخواهد داد.
هدف اصلی این مقاله به چالش کشیدن «موضوع سکونت یا یکجانشینی بنی نوع انسان در زمین» در پهنۀ ادبیّات قرآنی و اندیشه علوی است. و در مقام نتیجه‌گیری، این نکتۀ بسیار با اهمیّت را اعلان می‌دارد که: آنچه را غالب صاحب‌نظران »عامل شکل‌گیری و اصل برپادارنده تمدّن بشری و تغذیه‌کُننده علم و فرهنگ اقوام و جوامع گذشته و حال« میدانند، بر اساس یافتههای حاصل از این پژوهش، «ریشۀ تمامی زیاده‌طلبی‌ها و تجاوزها و جنگها و خونریزی‌های جاری در جهان» است؛ و بلکه «ریشه بسیاری از عقب‌اُفتادگی‌های علمی و تکنولوژیکی جوامع اسلامی» نیز همین «یک‌جانشینی اندیشمندان حقیقت‌طلب و جُویای علوم و معارف هماره نو به نو شونده» می‌باشد.
سُخن حاضر حاصل پژوهش موضوعی و تدبّر تخصّصی نگارنده در آیات قرآن کریم و روایات مُستند و در دست از پیشوایان معصومِ مکتب عقل‌مدار و دانش‌بُنیان اسلام علیهم‌السّلام بوده؛ و روش مورد استفاده در تحقیق نیز همان روش معمول میان‌متنی در تفسیر عقلی ـ کلامی آیات قرآن کریم و بیان تحلیلی و قرآن‌مدار روایات شریف است.